Hội nghị Diễn đàn “Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng – Hệ sinh thái sầu riêng bền vững”

Sáng 16/8, trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị Diễn đàn “Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng – Hệ sinh thái sầu riêng bền vững”.

Tham dự hội nghị về phía các bộ, ngành Trung ương có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng; nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan; đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương; lãnh đạo chính quyền các tỉnh: Champasak, Salavan, Attapeu (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào); lãnh đạo các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang, Quảng Ngãi, Hưng Yên.

Về phía tỉnh Đắk Lắk có Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy; Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Phúc Bình Niê Kdăm; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đào Mỹ cùng lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị hữu quan.

Hội nghị thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện các nhà khoa học, tổ chức quốc tế, hiệp hội, cùng hơn 100 hợp tác xã và doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu sầu riêng trên cả nước.

Báo cáo tại hội nghị cho biết, Đắk Lắk hiện là một trong những vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của cả nước. Năm 2025 toàn tỉnh có khoảng 41.000 ha sầu riêng, trong đó diện tích cho sản phẩm hơn 26.000 ha, sản lượng đạt 446.214 tấn. Dự kiến năm 2026, sản lượng sầu riêng của tỉnh khoảng 500.000 tấn.

Đến nay, Đắk Lắk có 280 mã số vùng trồng được phê duyệt với diện tích khoảng 7.500 ha; 253 mã số vùng trồng với diện tích khoảng 6.532 ha đang chờ phê duyệt. Tỉnh có 41 cơ sở đóng gói quả tươi xuất khẩu được phê duyệt, cùng 16 cơ sở đóng gói sầu riêng đông lạnh.

Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 3,86 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm 2024. Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu chủ yếu của sầu riêng Đắk Lắk, chiếm khoảng 70% tổng sản lượng dự kiến của tỉnh.

Tuy nhiên, ngành hàng vẫn đối mặt với không ít thách thức, trong đó có sản xuất còn manh mún, liên kết giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp chưa chặt chẽ; một số chủ thể chưa duy trì đầy đủ các yêu cầu về quy trình sản xuất, kiểm soát sinh vật gây hại, ghi chép nhật ký và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, quy định kỹ thuật từ các nước nhập khẩu ngày càng khắt khe. Việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) siết chặt kiểm tra dư lượng kim loại nặng Cadimi (Cd) và chất màu Vàng O (Auramine O) từ năm 2024 đến nay đặt ra áp lực lớn cho toàn chuỗi giá trị. Trong khi đó, năng lực kiểm định tại chỗ của địa phương còn thiếu, hạ tầng kho lạnh, công nghệ bảo quản sau thu hoạch và chế biến sâu chưa đáp ứng kịp thời đà tăng trưởng sản lượng.

Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy nhấn mạnh, để ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững và vươn xa, toàn tỉnh phải chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang kinh tế nông nghiệp, lấy chất lượng, hiệu quả, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực cốt lõi. Trong đó, người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể và là mục tiêu phục vụ.

Đồng chí Đỗ Hữu Huy cho biết, chính quyền tỉnh Đắk Lắk không đứng ngoài cuộc trước những khó khăn của doanh nghiệp và nông dân. Đồng thời sẽ chuyển mạnh từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo; từ giải quyết phân tán sang quản trị bằng dữ liệu tổng hợp, lấy sự hài lòng, hiệu quả sản xuất kinh doanh và sự thịnh vượng của người dân làm thước đo cuối cùng.

Để hiện thực hóa các quyết sách, đồng chí Đỗ Hữu Huy giao các sở, ban, ngành và địa phương tập trung thực hiện các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: thu hút đầu tư vào các cụm công nghiệp, khu công nghiệp và chợ đầu mối đã quy hoạch; phát triển các trung tâm logistics, kho lạnh, nhà máy chế biến sâu và trung tâm kiểm định chiếu xạ nhằm gia tăng tối đa giá trị sản phẩm; chuẩn hóa quy trình canh tác, ứng dụng công nghệ sinh học bảo quản, xây dựng phòng thử nghiệm chuẩn quốc tế và đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc số minh bạch; khuyến khích ứng dụng công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo…

Bên cạnh đó, yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tuyệt đối không để rào cản pháp lý làm chậm cơ hội của doanh nghiệp; xây dựng hệ thống dữ liệu mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói “đúng, đủ, sạch, sống” phục vụ điều hành minh bạch, cảnh báo sớm và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho xuất khẩu…

Tại hội nghị, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đại diện các chủ thể trong chuỗi ngành hàng đã tập trung trao đổi về yêu cầu đối với vùng trồng, cơ sở đóng gói, thị trường nhập khẩu, quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc, xoay quanh các vấn đề: xử lý vấn đề thiếu phòng thử nghiệm kiểm định đạt chuẩn tại địa phương; khắc phục tình trạng hạ tầng kho lạnh và công nghệ chế biến sâu chưa tương xứng với tốc độ tăng trưởng sản lượng; tập trung Triển khai bản đồ số, thiết bị giám sát vùng nguyên liệu, nhật ký sản xuất điện tử và mã QR truy xuất nguồn gốc; công tác thanh tra, xử lý tình trạng vi phạm, mượn mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và gian lận thương mại…

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng đề nghị toàn ngành cần chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy mùa vụ sang tư duy ngành hàng, từ chạy theo sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị và xây dựng thương hiệu uy tín quốc gia. Trong đó, chú trọng thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 36 của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phân cấp gắn với trách nhiệm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận và đánh giá cao việc tỉnh Đắk Lắk đã chủ động triển khai chiến dịch cao điểm 300 ngày đêm số hóa, chuẩn hóa dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng cũng đề nghị cần siết chặt quản lý chất lượng từ gốc; đẩy mạnh chế biến sâu và logistics nhằm kéo dài thời gian bảo quản, đa dạng hóa sản phẩm, giảm áp lực tiêu thụ quả tươi trong thời gian ngắn; giữ vững thị trường chiến lược Trung Quốc bằng chất lượng và nguồn cung ổn định, đồng thời chủ động khai thác các thị trường mới mở như Ấn Độ và tiếp tục thúc đẩy các thị trường tiềm năng, phát triển thị trường trong nước và các kênh phân phối hiện đại….