Bộ VHTTDL phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 373/QĐ-BVHTTDL phê duyệt điều chỉnh một số nội dung của Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Việc điều chỉnh nhằm cập nhật các định hướng phát triển mới của đất nước, bảo đảm phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, các chiến lược phát triển văn hóa, thể thao, công nghiệp văn hóa và yêu cầu tổ chức bộ máy chính quyền địa phương trong giai đoạn mới. 

Hoàn thiện mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao đồng bộ, hiện đại

Theo nội dung điều chỉnh, mạng lưới cơ sở văn hóa quốc gia bao gồm nhiều loại hình thiết chế quan trọng như bảo tàng, thư viện, cơ sở điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, cơ sở triển lãm văn hóa – nghệ thuật, trung tâm văn hóa trong nước, trung tâm công nghiệp văn hóa, trung tâm văn hóa Việt Nam tại nước ngoài, các cơ sở nghiên cứu và đào tạo chuyên ngành văn hóa – nghệ thuật và Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Bên cạnh đó, hệ thống này còn bao gồm các di sản thế giới và di tích quốc gia đặc biệt, trụ sở cơ quan về văn hóa – thể thao và các cơ sở số hóa dữ liệu văn hóa, thể thao, tạo thành một mạng lưới thiết chế đồng bộ phục vụ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Quy hoạch xác định phát triển văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, là động lực lớn cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Các giá trị văn hóa cần được gắn kết hài hòa với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng và đối ngoại, qua đó góp phần nâng cao “sức mạnh mềm” của quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đồng thời, việc phát triển mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao sẽ được triển khai theo hướng kết nối chặt chẽ từ trung ương đến địa phương, gắn với các không gian phát triển kinh tế – xã hội quan trọng của đất nước như các cực tăng trưởng, vùng động lực và hành lang kinh tế. Quy hoạch cũng chú trọng quan tâm đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn khó khăn và các đối tượng chính sách nhằm bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng của người dân đối với các hoạt động văn hóa, thể thao.

Mục tiêu đến năm 2030: Hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên cả nước

Theo mục tiêu đặt ra, đến năm 2030, mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao sẽ cơ bản được hoàn thiện, phù hợp với điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và định hướng tổ chức không gian phát triển mới sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Trong đó, phấn đấu 100% đơn vị hành chính cấp tỉnh có đủ ba loại hình thiết chế văn hóa cơ bản gồm trung tâm văn hóa – nghệ thuật, bảo tàng và thư viện được đầu tư đồng bộ, hiện đại và gắn với chuyển đổi số. Đồng thời, 100% tỉnh, thành phố có đủ ba công trình thể thao cơ bản là nhà thi đấu, sân vận động và bể bơi; từng bước hình thành các khu liên hợp hoặc tổ hợp thể dục thể thao đạt chuẩn quốc gia.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu xây dựng và nâng cấp các cơ sở văn hóa, thể thao đồng bộ, hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao quy mô quốc gia và quốc tế, qua đó thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế thể thao và hội nhập quốc tế.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, thể thao sẽ được đẩy mạnh, trong đó phấn đấu hoàn thành số hóa 100% các di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia và cấp quốc gia đặc biệt. Các địa phương thuộc Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO sẽ hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa và giải trí quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm mở rộng khả năng tiếp cận của người dân và du khách.

Định hướng đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao trọng điểm và đẩy mạnh chuyển đổi số

Theo quy hoạch điều chỉnh, trong giai đoạn tới sẽ xây dựng mới và nâng cấp nhiều thiết chế văn hóa quan trọng. Trong lĩnh vực bảo tàng, một số bảo tàng quốc gia sẽ được xây dựng mới như Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam tại Hà Nội, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam tại Hà Nội và Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam khu vực phía Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời cải tạo, nâng cấp Bảo tàng Lịch sử quốc gia cùng nhiều bảo tàng lớn khác nhằm nâng cao chất lượng trưng bày và trải nghiệm cho công chúng.

Hệ thống thư viện công cộng tại nhiều địa phương như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Hải Phòng, Thái Nguyên, Nghệ An, Huế, Đà Nẵng, Điện Biên, Lạng Sơn, Khánh Hòa, Đắk Lắk… sẽ được nâng cấp thành các trung tâm tri thức vùng, góp phần tăng cường kết nối và chia sẻ tài nguyên thông tin giữa các địa phương.

Trong lĩnh vực điện ảnh và nghệ thuật biểu diễn, quy hoạch định hướng xây dựng các trung tâm điện ảnh hiện đại, phát triển hệ thống trường quay đạt tiêu chuẩn quốc tế tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời xây dựng các nhà hát và trung tâm nghệ thuật biểu diễn quy mô lớn, trong đó có Nhà hát Opera tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối với lĩnh vực thể thao, quy hoạch tập trung phát triển mạng lưới trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia và các trung tâm vệ tinh tại nhiều địa phương; xây dựng các khu liên hợp thể thao quy mô lớn tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đủ điều kiện đăng cai các sự kiện thể thao tầm cỡ khu vực và châu lục.

Một nội dung mới quan trọng là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số về văn hóa và thể thao, hình thành các trung tâm dữ liệu tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh, tích hợp dữ liệu về di sản văn hóa, vận động viên, huấn luyện viên, cơ sở vật chất và hệ thống thi đấu thể thao. Hệ thống này sẽ ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức hoạt động và dự báo phát triển ngành.

Cũng theo Quyết định, các nội dung khác của Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 991/QĐ-TTg ngày 16 tháng 9 năm 2024 vẫn giữ nguyên.

Việc điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển toàn diện của lĩnh vực văn hóa và thể thao, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, sức khỏe của nhân dân, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế./.