Tuyên truyền, phổ biến một số điểm mới của Luật Công chứng sửa đổi 2026

Ngày 23/4/2026, Quốc hội thông qua Luật Công chứng sửa đổi 2026 (Luật số 04/2026/QH16) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027 với nhiều điểm mới.

1. Sửa đổi khái niệm công chứng và công chứng viên

Khoản 1 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi định nghĩa công chứng, công chứng viên tại khoản 1, 2 Điều 2 Luật Công chứng 2024 như sau:

- Công chứng là dịch vụ công do công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng thực hiện để chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của giao dịch bằng văn bản (sau đây gọi là giao dịch) phải công chứng hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng.

Cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài thực hiện công chứng giao dịch theo quy định tại Điều 73 Luật Công chứng 2024.

- Công chứng viên là người có đủ tiêu chuẩn theo quy định của Luật Công chứng 2024, được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) bổ nhiệm để hành nghề công chứng và thực hiện một số nhiệm vụ chứng thực theo quy định của pháp luật.

2. Sửa đổi quy định về giao dịch phải công chứng

Khoản 2 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi quy định về giao dịch phải công chứng tại Điều 3 Luật Công chứng 2024 như sau:

- Giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng.

- Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan rà soát, cập nhật, đăng tải danh mục các giao dịch phải công chứng, chứng thực trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp.

3. Sửa đổi quy định đào tạo nghề công chứng

Khoản 3 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi quy định đào tạo nghề công chứng tại khoản 6 Điều 11 Luật Công chứng 2024 như sau:

6. Việc công nhận tương đương đối với người được đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi người đó cư trú.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định về chương trình khung đào tạo nghề công chứng và hồ sơ, trình tự, thủ tục công nhận tương đương đối với người được đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài.

4. Sửa đổi quy định bổ nhiệm công chứng viên

Khoản 4 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi quy định bổ nhiệm công chứng viên tại khoản 1 Điều 13 Luật Công chứng 2024 như sau:

1. Người đáp ứng đủ tiêu chuần quy định tại Điều 10 của Luật này và không thuộc trường hợp không được bổ nhiệm công chứng viên quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7 và 8 Điều 14 của Luật này có quyền đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi hoàn thành tập sự hành nghề công chứng bổ nhiệm công chứng viên.

5. Sửa đổi quy định miễn nhiệm công chứng viên từ 01/01/2027

Khoản 5 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi quy định miễn nhiệm công chứng viên tại khoản 3 Điều 16 Luật Công chứng 2024 như sau:

3. Việc miễn nhiệm công chứng viên thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi công chứng viên đang hành nghề; trường hợp công chứng viên đang không hành nghề tại 01 tổ chức hành nghề công chứng tại thời điểm xem xét miễn nhiệm công chứng viên thì việc miễn nhiệm thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi hành nghề cuối cùng của công chứng viên; trường hợp công chứng viên được bổ nhiệm nhưng chưa hành nghề thì việc miễn nhiệm thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đã bổ nhiệm công chứng viên.

Chính phủ quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục miễn nhiệm công chứng viên.

6. Sửa đổi quy định tổ chức hành nghề công chứng

Khoản 7 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi quy định đào tạo nghề công chứng tại Điều 19 Luật Công chứng 2024 như sau:

- Tổ chức hành nghề công chứng bao gồm Phòng công chứng và Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật Công chứng 2024 và quy định khác của pháp luật có liên quan.

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm ban hành Đề án quản lý, phát triển các tổ chức hành nghề công chứng phù hợp với quy định của Luật Công chứng 2024, các văn bản hướng dẫn thi hành và tình hình thực tiễn tại địa phương; xem xét, quyết định chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cho tổ chức hành nghề công chứng để thực hiện công chứng giao dịch tại những địa bàn cấp xã đã phát triển được tổ chức hành nghề công chứng đáp ứng yêu cầu công chứng của cá nhân, tổ chức theo quy định của Chính phủ.

7. Sửa đổi quy định về Văn phòng công chứng

Khoản 8 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi quy định về Văn phòng công chứng tại khoản 1 Điều 23 Luật Công chứng 2024 như sau:

1. Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan đối với loại hình công ty hợp danh. Tại các đơn vị hành chính cấp xã có mật độ dân số thấp, cơ sở hạ tầng, dịch vụ chưa phát triển và khó khăn trong việc thành lập Văn phòng công chứng theo loại hình công ty hợp danh thì được thành lập Văn phòng công chứng theo loại hình doanh nghiệp tư nhân. Đơn vị hành chính cấp xã không còn thuộc trường hợp được thành lập Văn phòng công chứng theo loại hình doanh nghiệp tư nhân thì Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân đã được thành lập trước đó vẫn được tiếp tục hoạt động.

Chính phủ quy định việc chuyển đổi loại hình Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân thành Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo loại hình công ty hợp danh.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định danh mục đơn vị hành chính cấp xã được thành lập Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân tại địa phương mình.

8. Sửa đổi quy định thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản

Khoản 13 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 đã sửa đổi quy định thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản tại Điều 44 Luật Công chứng 2024 như sau:

- Công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng chỉ được công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ trường hợp công chứng di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền về bất động sản và công chứng việc sửa đổi, bố sung, chấm dứt, hủy bỏ các giao dịch này theo quy định của pháp luật.

- Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch theo quy định trên trong phạm vi toàn quốc sau khi cơ sở dữ liệu công chứng quy định tại Điều 66 Luật Công chứng 2024 được vận hành và thông tin trong các cơ sở dữ liệu có liên quan đã được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố theo quy định của pháp luật.

9. Sửa đổi quy định ký điểm chỉ trong văn bản công chứng

Khoản 14 Điều 1 Luật Công chứng sửa đổi 2026 sửa đổi quy định ký điểm chỉ trong văn bản công chứng tại khoản 4 Điều 50 Luật Công chứng 2024 như sau:

4. Việc điểm chỉ có thể được thực hiện đồng thời với việc ký theo đề nghị của người yêu cầu công chứng.

Hiện hành quy định như sau: 

4. Việc điểm chỉ có thể được thực hiện đồng thời với việc ký trong những trường hợp sau đây:

a) Công chứng di chúc;

b) Theo đề nghị của người yêu cầu công chứng;

c) Công chứng viên thấy cần thiết để bảo vệ quyền lợi cho người yêu cầu công chứng.

10. Thay thế nhiều cụm từ tại Luật Công chứng 2024.